دوفصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات انقلاب اسلامی

دوفصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات انقلاب اسلامی

الهیات اجتماعی؛ زیرساخت الهیات عملی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای‌

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه باقرالعلوم
2 حوزه علمیه قم
چکیده
«انتزاعی‌بودن و انسلاخ از حیات اجتماعی» ویژگی مهم و البته غیرذاتی دانش کلام اسلامی است که نگاه نقادانه آیت‌الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای‌مدظله‌العالی را به‌عنوان یک اسلام‌شناس روشن‌فکر برانگیخته و ایشان را بر آن داشت تا طرحی نو در الهیات اسلامی دراندازد. این طرح ایجابی با بازخوانی دین به‌مثابه یک دستگاه معرفتی که در سطح دانش کلامی و الهیات اجتماعی و در قالب «مسلکی اجتماعی و دارای اصولی منسجم و یک‌آهنگ و ناظر به زندگی جمعی انسان‌ها» صورت‌بندی شده است. بنیان اساسی این «الهیات اجتماعی»، درهم‌تنیدگی دین در بنیادی‌ترین وجه آن با زندگی و حیات اجتماعی است که بر اساس یک شبکه مفهومی توحیدی به حیات و عمل انسان هویت، نظم و هماهنگی می‌دهد. با توجه به طرح فکری آیت‌الله خامنه‌ایمدظله‌العالی، «توحید» کلیدی‌ترین مفهوم است که در همه شریان‌های حیات بشری جریان می‌یابد. توحید نه یک بینش فلسفی صرف، بلکه شیوه‌ای برای زیست انسانی، یک دکترین اجتماعی و پیشنهاد قواره و قالبی برای «جامعه» است که خطوط اصلی و اصول بنیانی آن‌ها را بیان می‌کند و انسان را از جامعه‌های ناسازوار و بی‌قواره جاهلی و طاغوتی که بر جهل استوارند، می‌رهاند و زندگی راکد انسان در اجتماع را دگرگون می‌سازد. در دلِ توحید، نمادهای روانی و بنیان‌های اقتصادی و اجتماعی و ارزش‌های اخلاقی نهفته است؛ بنابراین، توحید سازنده یک نظم اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نوین است که می‌تواند معنابخش و الهام‌بخش الهیات عملی کارآمد باشد.
کلیدواژه‌ها

دوره 1، شماره 2
سال اول- شماره دوم- پاییز و زمستان 1403
شهریور 1403